Fazla Yatan Primlerin İadesi Yapılır Mı?

24.10.2019
1.096
A+
A-
Fazla Yatan Primlerin İadesi Yapılır Mı?

Fazla yatmış primleri iade işlemi, talep edilmesi halinde mümkün olmaktadır. sosyal Sigortalar Kurumu’na yapılacak iade talebi ile kişilerin fazla yatırdıkları primleri geri almaları mümkün olabilmektedir. Primlerin iadesi fazla nedenlerle yapılabilmektedir. Örneğin yüksek maaş gerektiren işlerde çalışan kişilerin prim ödemeleri tavan sınırı geçiyorsa, kişilere iade talebinin yolu açılmaktadır.

Bunun yanında hatalı hesaplama sonucu prim ödemelerinin artması durumunda da, sorun bildirilerek iade alınabilmektedir.

Prim İadesi Yapılacak Durumlar

Prim iadesi yapılmasını gerektiren haller şu şekilde sıralanabilir:

  • Fazla yatan prim iadesi: Birden fazla sigortalı işte çalışılması durumunda bu iade yapılabilmektedir. Sigortanın, kişinin işten ayrılmasına rağmen son bulmaması durumunda fazladan prim yatması söz konusu olur. Kişiye ya da işverene, yapılan prim fazlalığı iade edilir. Fazladan yatan primlerin iadesinin söz konusu olacağı bir diğer durum da, üst limitin aşılmasıdır.
  • Üst limit aşımı, yüksek maaş ile çalışan kişilerde meydana gelmektedir. Maaş ile oranlanarak belirlenen sigorta prim miktarları, tavan limiti geçmesine rağmen ödenmeye devam edilmişse, durum fark edilir fark edilmez prim iadesi yapılır.
  • Emekli olunamaması durumunda prim iadesi: Çeşitli sebeplerden emekli olamayacağını düşünen kişiler, prim iadesi alabilir. Bunun yanında emeklilik haricindeki planları için prim miktarını kullanmak isteyenler de prim iadesinden yararlanabilmektedir.
  • Vefat durumunda prim iadesi: Kişinin vefat etmesi durumunda birinci dereceden yakınlarına prim iadesi yapılır. Ancak bu durum, sadece ölüm aylığı alınmasına engel teşkil eden durumların varlığında kullanılır. Eğer vefat eden kişinin ailesine ölüm aylığı bağlanmışsa, prim iadesi alınmaz.

Prim İadesine Nasıl Başvuru Yapılır?

Prim iadesi başvuru mercii, Sosyal Güvenlik Kurumu il ve ilçe müdürlükleridir. İade talebi olmazsa, yapılan gerçek bir haksızlık ya da yanlışlık olsa dahi prim iadesi gerçekleşmez.

Prim iadesi talep dilekçesi yazılarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na iletilir. Kurum, dilekçeyi inceler. Gerekli şartların taşınıp taşınmadığına bakıldıktan sonra ret ya da kabul kararı verilir.

Eğer araştırmalar sonucunda gerçek bir hata gözlenmezse, prim iadesi yapılmaz. Eğer talep kabul edilmişse, kabulden sonraki bir ay içerisinde ödeme gerçekleşir.

Prim İadesine Başvurabilecek Kişiler Kimlerdir?

Prim iadesi başvurusu yapabilecek vatandaşlar, şu özellikleri taşımalıdır:

  • Kişi, iade talebinde bulunduğu dönemde sigortalı olarak çalışmıyor olmalıdır.
  • Kişi, kendine ait bir iş yerine sahip olmamalıdır.
  • Yaş şartını yerine getirmekle birlikte prim günü emekli olmasına yetmeyecek kişiler bu iadeden yararlanabilir.
  • Prim gün sayısı yeterli olmadığından dul ya da yetim maaşı alamayacak kişiler iade talebinde bulunabilir.
  • E- devlet üzerinden yapılan incelemelerde sigortalının fazladan prim ödediğinin açıkça belli olması durumunda iade talebinde bulunulabilir.
  • Maaşı yüksek olanların hesaplamalarında hata yapıldığının ortaya çıkması durumunda iade avantajından yararlanılır.

Fazladan Primlerin İadesi Nasıl Hesaplanır?

Prim iadeleri hesaplama işlemi, SGK’lının hizmet cetvelindeki prim günlerine göre yapılmaktadır. burada kişinin toplam kazancının %20’si göz önünde bulundurularak ödenmesi gereken iade primi hesaplamak mümkündür. Bu hesaplama işlemi şu şekilde açıklanabilir: SGK’lının 1000 prim gününe sahip olduğunu varsayalım.

Bu prim günlerinde kişinin toplam kazancı 15.000 TL olsun. Bu durumda kişinin iadesi 3.000 TL üzerinden hesaplanacaktır.

Diğer yandan iade edilecek prim miktarı, gün sayısının yılına göre incelenmektedir. Örneğin 2011 yılına ait kazanç toplamında sorun olması durumu yaşandığını düşünelim. Bu durumda kişi prim iadesini 2019 yılında talep ediyorsa, 2011 ile 2019 yılı arasındaki enflasyon oranı ve büyüme oranının %30’u bileşik faiz eklemesi ile prim iadesi yapılır.

Yani prim iadesi yapılacağı yıl, esas alınmaktadır. Sigorta ödemesi miktarını prim yılı ile iade yılı arasında geçen zaman belirler. Bunun yanında uzun vadeli sigorta kollarında sigorta hissesi %9, genel sağlık sigortası primi oranı %5 olarak belirlenmiştir. Toplamda %14 oranında sigorta oranı bulunmaktadır.

Birden Fazla İş Yerinde Çalışanlar İçin Sigorta Primi İadesi Nasıl Yapılır?

Sigorta prim iadesi talebinin birden fazla işte çalışan bir işçiden gelmesi durumunda 1 ay içerisinde yatırılmış prim oranı dikkate alınmaktadır. Kişi, 1 ayda yatırılan prim oranının asgari ücrete kıyasla durumuna göre iade alabilir. 1 aylık prim oranı, asgari oranın 7,5 katından daha fazla olmalıdır. 2019 yılı asgari ücreti olarak belirlenen 2.558 TL’nin 7,5 katı hesaplandığında 19.188 TL sonucuna ulaşılır.

Bu rakam, üst sınır olarak belirlenmiştir. Bu rakamdan daha yüksek bir aylık gelir bildirimi yapılamaz ve prim ödenemez. SGK yazılı ifadesine göre yaşlılık aylığı bağlanmayacak kadar yüksek prim günlerinin varlığı durumunda, ödenen primleri iade eder. ancak bu iade işleminde de Sosyal Güvenlik Kurumu’na yazılı başvuru yapılması gerekmektedir.

Gereksiz Şekilde Yatırılan Primlerin İadesi

Yersiz olarak yatırılmış primlerin iade edilmesi için kişilerin Sosyal Güvenlik Kurumu’na hata bildirimi yapmaları gerekmektedir. Prim alınma tarihi 10 yıl öncesini geçmemiş ise iade alınabilir. eğer yapılan hata 10 yılı aşkın bir süredir fark edilmemiş ise primlerin aide edilmesi söz konusu olmaz.

Bunun için kişilerin Sosyal Güvenlik Kurumu’na prim iadesi talebinde bulunması gerekmektedir. Bu talep için yazılacak dilekçede iade talebinin nedeni  ayrıntıları ile anlatılmalıdır. Eğer talep olumlu karşılanır, fazladan prim alındığı tespit edilirse, ödeme başvuru sonrasında 1 ay içinde yapılmaktadır.

Eksik Prim Nedeniyle Emekli Olamayanların Prim İadesi

Emekli olamayacak durumda olanlar için prim iadesi, toplu ödeme şeklinde yapılmaktadır. kişiler, yapacakları başvuru sonrası toplu ödeme ile Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan yapacakları başvuruya yanıt alabilirler. 5510 sayılı kanuna göre yaş sınırını doldurmalarına rağmen maaş alamayacak durumda olanlar, primleri eksik olanlar ve eksik primlerini ödeyemeyecek durumdakiler, prim ödemesi alabilmektedir. Bu ödemeden sadece malullük maaşı ve yaşlılık maaşı dahil, SGK’ya bağlı hiçbir maaşı almayanlar yararlanabilir.

Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan, sigortadan bağımsız olarak dahi olsa, herhangi bir maaş alan kişiler, toplu ödemeden yararlanacaktır. Bunun yanı sıra kişilerin prim günlerinin eksik olmasına rağmen, prim borçlanması ile emekli olma şansı varsa, iade dilekçesi yazmamaları gerekir. Ancak emeklilik ihtimali gerçekten olmayanlar dilekçe ile başvuru yaparak yatırmış oldukları primleri geri almayı talep edebilir.

Prim İadesini Yaşlılık Toplu Ödemesi Şeklinde Almak

Yaşlılık toplu ödemesi ile primlerin geri verilmesi, kişilerin SGK’ya ödeme yaptıkları dönem boyunca yapılan kesintileri toplu olarak alması sonucu meydana gelmektedir. Emekli olmak için yaşa takılanlar, prim ödemelerini tamamlamış olmaları durumunda yapacakları başvuru ile tüm ödemelerini geri alabilirler. Kişilerin yaş beklemesi durumunda emeklilikten vazgeçmeleri ya da toplu paraya ihtiyaç duymaları nedeniyle bu işlem yapılabilmektedir. Ancak toplu ödemenin yapılması durumunda sigorta kapsamı dışında kalırsınız.

Yani bir kez toplu prim iadesi alan kişi, bir daha sigorta sistemi içerisine dahil olamaz, sistemde yer alamaz. Bu şekilde bir prim ödemesi almak isteyen kişi, yazılı bir beyanla Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvuru yapmak zorundadır. Her yılın prim iadesi, o yılın şartları baz alınarak hesaplanmaktadır. Bu kapsamda her yıl için ayrı kat sayılar üzerinden hesaplama yapılarak kişilere prim ödemeleri ulaştırılır.

SGK Şikayetleri Nasıl, Nereye Yapılır?

İstifa Eden İşçi İşsizlik Maaşı Alabilir Mi?

SSK, SGK, Bağ-Kur Rapor Parası Hesaplama

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.