Yeni bireysel emeklilik sistemi nasıl işleyecek

Artık isteyen BES’te biriken parasıyla ömür boyu emekli aylığı bağlatabilecek. Mortalite tablosundaki kalan ömür süresi ve erken ölümde paranın varise kalıp kalmayacağına göre emekli aylığı değişecek

Hazine Müsteşarlığı’nın 1 Nisan 2015’te yayımladığı Yıllık Gelir Sigortaları Yönetmeliği, 1 Ekim 2015 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek. Yönetmeliğin uygulanmasıyla, bugüne kadar daha çok tasarruf aracı olarak kullanılan bireysel emeklilik sisteminin (BES) emeklilik ayağı da devreye girecek.

BES şirketleri mevcut uygulamada da 56 yaşını doldurmuş müşterilerine isterlerse o güne kadar biriktirdikleri paraları topluca ödeme veya emekli aylığı bağlama seçeneği sunabiliyor. Ancak, kuralları şirketler belirliyor. 1 Ekim’den sonra ise ömür boyu ya da belli süreyle emekli aylığı bağlamak Hazine Müsteşarlığı’nın belirlediği kurallara göre yapılacak.

bes gelir sigortası ile ömür boyu maaş

Şirketler, yatırdıkları para karşılığı ileride ne kadar emekli aylığı ödenebileceği, gelir sigortası sözleşmelerinin teminatları, varsa kâr payı uygulamaları, matematik karşılık tutarları ve yapılan kesintilere ilişkin bilgileri internet siteleri üzerinden müşterilerine düzenli olarak verecek.

Yönetmeliğe göre, sigorta şirketleri bir kişiye ömür boyu emekli aylığı bağlarken, kişinin o tarihteki yaşı ve cinsiyetine göre bir yaşam beklentisi tahmininde bulunacak. Bu tahmini de Türkiye Hayat Annüite (TRHA) tablosunu kullanarak yapacak. Ancak, BES şirketleri, TRHA tablosunda ‘ihtiyatlı’ değişiklik yapabilecek. Şirketler, kullanacakları ölüm düzeyi (mortalite) tablolarını Hazine Müsteşarlığı’na onaylatmak zorunda olacak.

56 YAŞ ÜSTÜNDEKİLER TOPLU YATIRABİLİR

Daha önce BES’te hiç birikimi bulunmayan 56 yaş üzerindeki kişiler topluca para ödemek suretiyle gelir sigortası yaptırarak emekli aylığı bağlatabilecek. Emekli aylığı ödemeleri hemen başlayabileceği gibi en fazla 5 yıl ertelenebilecek. 56 yaş üzerindekiler sadece Türk Lirası cinsinden para yatırabilecek.

BES’e para yatıran ve 56 yaşına gelen kişi birikmiş parasını devlet katkısı ve nemalarıyla birlikte topluca alabileceği gibi, tamamını gelir sigortasına aktarıp emekli aylığı ödenmesini isteyebilecek. Bu durumda bağlanacak emekli aylığı, gelir sigortasının başlangıcında, ölüm düzeyi tablosu, teknik faiz oranı ve tercih edilen yatırım şekline göre hesaplanacak. Emekli aylığı her yıl Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında artırılacak.

Emekli aylığının tutarı sadece beklenen ömür projeksiyonlarına göre değil, müşterinin erken ölümü durumunda kalan paranın varislere bırakılıp bırakılmamasına göre de değişecek. Örneğin, erken öldüğü takdirde artan paranın sigorta şirketine kalması durumunda yüksek aylık bağlanırken, artan paranın varislere bırakılması durumunda daha düşük aylık bağlanacak.

56 yaşın altındakiler ise hem Türk Lirası hem de yabancı para cinsinden topluca para yatırabilecekleri gibi taksitli olarak da prim yatırabilecek.

YILBAŞINDAN İTİBAREN BES KESİNTİSİNE 102 TL SINIRI

BES’te tasarruf sahipleri lehine yıl başında iki önemli düzenleme yürürlüğe girecek. Lehteki bu hükümler, 1 Ocak 2016 tarihinden önce yapılmış BES sözleşmelerine de uygulanacak. Buna göre, BES katılımcılarından yapılabilecek ‘yönetim gideri’ ve ‘giriş aidatı’ kesintilerinin yıllık tutarı, o yılın ocak-haziran dönemindeki brüt asgari ücretin yüzde 8.5’ini geçemeyecek. Bu da şu an için yıllık 102 TL’ye karşılık geliyor. 5’inci yılı tamamladıktan sonra BES katılımcılarından ‘ara verme’ kesintisi dahil yönetim gideri kesintisi yapılamayacak ve giriş aidatı tahsil edilemeyecek.

İSTER ÖMÜR BOYU İSTER BELLİ SÜRELİ

Sigorta şirketleri ömür boyu aylık bağlarken kendileri açısından en kötü riskleri dikkate alınca ve olabildiğince düşük aylık bağlayacak. Bu nedenle paralarının 10 yıl, 15 yıl gibi belli süreyle ödenmesi istenebilir.

ŞİRKET DEĞİŞİKLİĞİNDE YILBAŞINDAN İTİBAREN GİRİŞ AİDATLARI DÜŞECEK BES

katılımcılarının emeklilik koşullarını yerine getirmeden sistemden erken ayrılmaları durumunda üç yönlü kaybı oluyor. Erken ayrılanların kayıpları; nema gelirleri için daha yüksek vergi ödenmesi, devlet katkısından kesinti yapılması ve ertelenmiş giriş aidatının sigorta şirketi tarafından ayrılma sırasında talep edilmesinden oluşuyor. Nema gelirleri için daha yüksek vergi ödenmesi ile devlet katkısından kesinti konusunda bir değişiklik yok. BES’te yıllık brüt asgari ücret toplamının yüzde 25’i oranında devlet katkısı yapılıyor. Örneğin bu sene BES’e her ay brüt asgari ücret prim yatıranların hesabına 3.714 TL devlet katkısı yatırılacak. Bunun tamamını alabilmek için en az 10 yıl sistemde kalmış ve 56 yaşını doldurmuş olmak gerekiyor. 10 yıl sistemde kaldığı halde 56 yaşını doldurmamış olanlar bile devlet katkısının en fazla yüzde 60’ını alabiliyor.

HALEN AİDAT 1.273 TL

Ancak, erken ayrılanlardan veya şirket değiştirenlerden yüksek tutarlı ertelenmiş giriş aidatı alınması uygulaması sona erecek. 5 yıl boyunca ödenebilecek toplam yönetim gideri ve giriş aidatı tutarı 510 TL ile sınırlandığı için, sadece 5 yıldan önce ayrılanlardan ertelenmiş giriş aidatı alınabilecek. Diyelim sistemde 2 yıl kalan bir kişi ayrılmak isterse 2 yıllık dönemde ödemiş olduğu 204 TL düşülecek. 5 yılda ödenmesi gereken 510 TL’den 204 TL düşüldükten sonra kalan 306 TL, şirket tarafından istenebilecek. Bu düzenleme, 1 Ocak 2016 tarihinden önce imzalanan sözleşmeler için de gelecek yıldan itibaren aynen uygulanmaya başlanacak.

Halen ertelenmiş giriş aidatı brüt asgari ücret (bin 273.5 TL) tutarında bulunuyor. Sistemden 3 yıl kaldıktan sonra ayrılanlardan bunun yüzde 75’i oranında, yani 955 TL tutarında para kesiliyor. Sistemde 6-10 yıl arasında kalıp ayrılanlardan bile 318 TL kesinti yapılıyor. Yılbaşından itibaren, sistemde 5 yıl kaldıktan sonra ayrılanlardan veya şirket değiştirenlerden ertelenmiş giriş aidatı kesintisi yapılamayacak.

Kaynak:(Habertürk)

İçerik Yöneticisi

12 yıldır SGK , SSK ve Emeklilik konuları ile ilgili içerik yazmaktayım. Yetkin olduğum konular ile ilgili SGKhocasi.com kullanıcılarını bilgilendirme çabası içerisindeyim.

İlgili Makaleler

5 Yorum

  1.  SGKuzmani
     27 Eylül 2015 at 14:23
    Değerli Okurumuz;
    İlk maaş talep tarihinden itibaren birikmiş maaş şeklinde ödenir.Sonraki maaşlar farklı olabilir.Size ödenen tutar kaç aylık maaşa isabet ediyor bunu bilemiyoruz maalesef.
    Saygılarımızla sağlıklı günler dileriz.

    Loading…vote(0)against (0)
    Cevapla

     SERDAR
     25 Eylül 2015 at 21:48
    * HOCAM, HAYIRLI BAYRAMLAR..!
    HOCAM,YENGEM %91 ÖZÜRLÜ RAPORU İLE, İLK AYLIK MAŞI,3 AYLIK MAŞI 5.350 TL ALDI HER 3 AYLIK MAŞI BU ŞEKİLDEMİ YOKSA,İLK AYLIK MAŞ ALDIĞI İÇİNMİ BU ŞEKİLDE VERDİLER.DİĞER 3 AYLIKLARI DAHA DÜŞÜK VEYA ANI MAŞMI,FARKLIMI OLACAK.! AYRINTILI CEVAP VEREBİLİRMİSİNİZ EFENDİM..!!

    NOT: Hocam size yazmıştım, fakat kaç aylık olduğunu yazmamışım özür dilerim..!!
    Hocam,müracat edeli 88 gün olmuştu. yani 3 ay önce müracat edildi,3 aylık maş yukarda belirttiğim gibi 5.350 tl olarak aldılar..! Maşında azalma olurmu yok sa aynımı alır efendim..!! SAYGILARIMIZLA ..!

  2. * HOCAM, HAYIRLI BAYRAMLAR..!
    HOCAM,YENGEM %91 ÖZÜRLÜ RAPORU İLE, İLK AYLIK MAŞI,3 AYLIK MAŞI 5.350 TL ALDI HER 3 AYLIK MAŞI BU ŞEKİLDEMİ YOKSA,İLK AYLIK MAŞ ALDIĞI İÇİNMİ BU ŞEKİLDE VERDİLER.DİĞER 3 AYLIKLARI DAHA DÜŞÜK VEYA ANI MAŞMI,FARKLIMI OLACAK.! AYRINTILI CEVAP VEREBİLİRMİSİNİZ EFENDİM..!!

  3. * HOCAM, HAYIRLI BAYRAMLAR..!
    HOCAM,YENGEM %91 ÖZÜRLÜ RAPORU İLE, İLK AYLIK MAŞI,3 AYLIK MAŞI 5.350 TL ALDI HER 3 AYLIK MAŞI BU ŞEKİLDEMİ YOKSA,İLK AYLIK MAŞ ALDIĞI İÇİNMİ BU ŞEKİLDE VERDİLER.DİĞER 3 AYLIKLARI DAHA DÜŞÜK VEYA FARKLIMI OLACAK.! AYRINTILI CEVAP VEREBİLİRMİSİNİZ EFENDİM..!!

    1. Değerli Okurumuz;
      İlk maaş talep tarihinden itibaren birikmiş maaş şeklinde ödenir.Sonraki maaşlar farklı olabilir.Size ödenen tutar kaç aylık maaşa isabet ediyor bunu bilemiyoruz maalesef.
      Saygılarımızla sağlıklı günler dileriz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu